5 wskaźników, że Twoja dawka paszowa jest nieoptymalna
Dlaczego optymalna dawka paszowa ma tak duże znaczenie?
Dobrze zbilansowana dawka paszowa to podstawa zdrowia, wydajności i opłacalności hodowli krów mlecznych. Nawet niewielkie błędy w żywieniu mogą prowadzić do spadku produkcji mleka, problemów z płodnością, czy zaburzeń metabolicznych. Według badań opublikowanych w Journal of Dairy Science i MDPI, większość problemów w stadach wynika nie z chorób, ale właśnie z nieprawidłowego bilansu energii, białka i włókna.
Poniżej przedstawimy 5 najczęstszych wskaźników, które mogą sygnalizować, że dawka paszowa w Twoim gospodarstwie wymaga korekty.
Spadek mleczności i pogorszenie jakości mleka
Jednym z pierwszych objawów nieoptymalnego żywienia jest spadek ilości mleka lub zmiana jego składu – szczególnie zawartości tłuszczu i białka. Jak wykazały badania, niewłaściwa proporcja energii i białka w diecie prowadzi do zaburzeń fermentacji w żwaczu, co skutkuje niższą produkcją mleka i gorszym wykorzystaniem składników pokarmowych.
Zbyt mało energii oznacza mniejszą produkcję mleka, zbyt dużo – nadmierne otłuszczenie krów i problemy z płodnością. Z kolei nadmiar białka może prowadzić do wzrostu poziomu mocznika w mleku, co jest sygnałem, że krowy nie wykorzystują białka efektywnie.
Zmiany w zachowaniu i przeżuwaniu krów
Krowy same pokazują, kiedy coś jest nie tak z ich dietą – tzw. „cow signs”, czyli zachowania zwierząt, są jednym z najbardziej wiarygodnych wskaźników jakości dawki paszowej.
Jeśli zauważasz, że:
- krowy mniej przeżuwają,
- dłużej leżą po karmieniu,
- częściej wybierają z TMR-u tylko niektóre składniki,
to znak, że struktura paszy jest nieprawidłowa lub proporcje włókna i energii są zaburzone. Długie przerwy w przeżuwaniu lub mniejsza liczba ruchów żuchwy na godzinę mogą sygnalizować zbyt „drobny” TMR lub ryzyko kwasicy żwacza.
Wahania kondycji i masy ciała krów
Zbyt duża różnica kondycji między krowami lub szybka utrata masy po wycieleniu to wyraźny sygnał problemów z bilansem energii. Gdy krowa nie dostaje wystarczającej ilości energii, zaczyna wykorzystywać rezerwy tłuszczu, co prowadzi do ujemnego bilansu energetycznego (NEB).
Badania wskazują, że wysokie poziomy NEFA i BHBA w krwi są wiarygodnymi wskaźnikami nieoptymalnego żywienia – szczególnie u krów w okresie przejściowym. W praktyce oznacza to, że problem z bilansem energii pojawił się znacznie wcześniej niż zauważył go hodowca.
Zaburzenia żwacza i problemy trawienne
Nieprawidłowy skład dawki – zbyt mało włókna lub nadmiar łatwo fermentujących węglowodanów – prowadzi do kwasicy żwacza. Jej skutkiem są luźne odchody, spadek przeżuwania i ogólne osłabienie zwierząt.
Z kolei nadmiar włókna o niskiej wartości energetycznej może powodować spadek pobrania paszy i obniżenie mleczności. W raporcie WUR z 2023 roku, zwraca się uwagę, że kontrola struktury fizycznej paszy i regularne mieszanie TMR to najprostsze sposoby, by zapobiegać takim problemom.
Brak stabilności w wynikach produkcyjnych
Jeśli w Twoim stadzie występują częste wahania wydajności mleka, mimo że dawka teoretycznie się nie zmieniła – przyczyną może być niekonsekwencja w zadawaniu paszy lub błędy w mieszaniu. Zbyt duże różnice między planowaną a faktyczną dawką sprawiają, że każda krowa dostaje coś innego, co zaburza równowagę energetyczno-białkową.
W badaniach MDPI podkreślono, że nawet 5-10% odchylenie od planowanej ilości składników TMR może mieć zauważalny wpływ na mleczność i zdrowie stada. Dlatego tak ważna jest codzienna kontrola i dokumentacja procesu karmienia.
Jak Smart Feed pomaga wychwycić te problemy wcześniej?
Rozpoznanie, że dawka paszowa jest nieoptymalna, często następuje dopiero wtedy, gdy straty są już widoczne. Dlatego coraz więcej gospodarstw korzysta z nowoczesnych narzędzi, które umożliwiają stały monitoring żywienia.
Aplikacja Smart Feed pozwala precyzyjnie kontrolować proces zadawania paszy – od planowania TMR, przez łączenie z paszowozem i systemem Dinamica Generale, aż po analizę danych produkcyjnych. Dzięki temu hodowca od razu widzi, czy ilość i skład paszy odpowiada założeniom. Smart Feed pomaga też analizować wyniki – jeśli wydajność mleka spada, a pobranie paszy rośnie, system może zasugerować, że dawka jest nieoptymalna. To realna oszczędność czasu, paszy i pieniędzy, a przede wszystkim sposób na utrzymanie stabilnego i zdrowego stada.
Nieoptymalna dawka paszowa nie zawsze daje od razu oczywiste objawy. Czasem zaczyna się od niewielkiego spadku przeżuwania, innym razem od pogorszenia jakości mleka czy wahań kondycji krów. Wczesne rozpoznanie tych sygnałów i korekta żywienia to klucz do utrzymania wydajnego i zdrowego stada.
Dzięki aplikacji Smart Feed, każdy hodowca może mieć pełną kontrolę nad procesem żywienia – od planowania po efekty. Bo w żywieniu, tak jak w każdej dziedzinie rolnictwa, precyzja to podstawa sukcesu. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej – zaobserwuj nas na Facebooku i zajrzyj do pozostałych artykułów na naszym blogu!